بر اساس گزارشی از بلومبرگ که به وزارت امنیت دولتی چین نسبت داده شده است، این کشور به برخی نهادهای دولتی دستور داده Windows 10 China Government Edition را کنار بگذارند و از توزیعهای لینوکس ساخت چین استفاده کنند.
اما چرا ویندوز ۱۱ جایگزین آن نمیشود؟ چون چین، مانند بسیاری از دولتهای خارج از آمریکا، دیگر به شرکتهای آمریکایی برای تأمین نرمافزار و خدمات اعتماد ندارد. این رویکرد در نهایت به موضوع حاکمیت دیجیتال مربوط میشود. علاوه بر این، حتی پیش از آنکه روند اخیر دولتهای خارج از آمریکا برای فاصله گرفتن از ویندوز آغاز شود، پکن برنامهای بلندمدت را برای جایگزین کردن فناوریهای خارجی در سامانههای حساس با گزینههای داخلی و متنباز دنبال کرده است.
مقامهای چینی مشخصاً اعلام کردهاند که درباره امنیت دادهها در ویندوز نگرانیهایی دارند، اما جزئیات بیشتری ارائه نکردهاند. مایکروسافت نیز به بلومبرگ گفته است: «مایکروسافت از وقوع هیچ رخداد امنیتی مؤثر بر این محصول آگاه نیست و این محصول همچنان بهطور منظم بهروزرسانیهای امنیتی دریافت میکند.»
ویندوز ۱۰ در چین
Windows 10 China Government Edition همان نسخهای نیست که ممکن است هنوز روی رایانه خود استفاده کنید، هرچند پشتیبانی از نسخه معمولی ویندوز ۱۰ نیز به پایان رسیده است.
نسخه دولتی ویندوز ۱۰ چین توسط شرکت C&M Information Technologies (CMIT) توسعه داده شد؛ شرکتی که در سال ۲۰۱۶ در قالب یک سرمایهگذاری مشترک میان مایکروسافت و شرکت دولتی China Electronics Technology Group تأسیس شد.
این نسخه برای مطابقت با الزامات دولت چین طراحی شده بود و قابلیتهایی مانند سازوکارهای بومی فعالسازی و بهروزرسانی، حذف برخی سرویسهای مصرفکننده و پشتیبانی از استانداردهای رمزنگاری چین را در اختیار داشت.
نسخه تخصصی ویندوز برای دولت چین از قبل قرار بود در فوریه ۲۰۲۷ بازنشسته شود، اما اکنون تاریخ پایان عمر آن به اواخر سال ۲۰۲۶ جلو افتاده است.
گزینههای لینوکسی برای جایگزینی
دولت چین اعلام نکرده است که دقیقاً کدام نسخههای لینوکس جایگزین ویندوز ۱۰ خواهند شد. با این حال، قیمت سهام شرکتهای چینی فعال در حوزه لینوکس، یعنی Kylin Software و Tongxin Software Technology که بیشتر با نام UnionTech شناخته میشود، بلافاصله افزایش یافت.
سیستمعاملهای این دو شرکت، یعنی Kylin OS (که ارتباطی با Ubuntu Kylin ندارد) و UnionTech OS (UOS)، از قبل بهعنوان جایگزینهای داخلی ویندوز در رایانههای دسکتاپ و سرورها، بهویژه در دولت، شرکتهای دولتی و زیرساختهای حیاتی، جایگاه خود را تثبیت کرده بودند.
خط تجاری Kylin شرکت Kylin Software شامل نسخههای دسکتاپ، سرور و نسخههای تخصصی است. این شرکت همچنین نسخهای رایگان و کاملاً متنباز با نام openKylin دارد که هر کسی میتواند از آن استفاده کند. در سوی دیگر، ریشه نسخه دسکتاپ UOS شرکت UnionTech به Deepin و خانواده لینوکس Debian بازمیگردد. هر دو شرکت تمرکز خود را بیشتر بر استقرار در سازمانهای دولتی و کسبوکارها گذاشتهاند و نه بازار رایانههای شخصی مصرفکنندگان.
البته Kylin OS و UOS تنها گزینههای موجود نیستند. HarmonyOS 2 شرکت هواوی نیز که در ابتدا بهعنوان گونهای از اندروید آغاز شد اما اکنون یک سیستمعامل اختصاصی برای موبایل و اینترنت اشیا (IoT) محسوب میشود، در حال توسعه برای تبدیل شدن به یک پلتفرم رایانه شخصی است.
با این حال، HarmonyOS 2 قرار نیست به این زودیها در چنین محیطهایی مورد استفاده قرار گیرد. در حال حاضر Kylin و UOS تنها سیستمعاملهای دسکتاپ بالغی محسوب میشوند که برای استقرار سازمانی در مقیاس گسترده آماده هستند.
البته این انتقال ساده نخواهد بود. برای سازمانهایی که اکنون از نسخه دولتی ویندوز خارج میشوند، مسئله چیزی فراتر از جایگزین کردن یک رابط کاربری دسکتاپ با رابطی دیگر است. فرایند مهاجرت به آزمایش نرمافزارها، اعتبارسنجی تجهیزات جانبی و درایورها، یکپارچهسازی با سامانههای هویتی، اطمینان از سازگاری قالب اسناد، آموزش مجدد کارکنان و در بسیاری از موارد، جایگزینی یا سازگار کردن نرمافزارهای سازمانی وابسته به ویندوز نیاز دارد.
این گزارش جزئیاتی درباره نحوه دقیق اجرای این تحول ارائه نمیکند. با این حال، سرعت این تغییر نشان میدهد که احتمالاً این چالشها از قبل در چارچوب زیرساخت متمرکز و مدیریتشده دسکتاپ در چین در حال حلوفصل هستند.
البته مهاجرت به لینوکس به معنای ممنوعیت سراسری استفاده از تمام نسخههای ویندوز در چین نیست. Windows Home China 11، نسخهای محدود و قفلشده در کارخانه که کاربر را ملزم به استفاده از زبان چینی میکند، همچنان در دسترس است.
این انتقال همچنین به این معنا نیست که تمام نهادهای دولتی چین موظف شدهاند نرمافزارهای مایکروسافت را کنار بگذارند. دامنه دقیق این دستور همچنان مشخص نیست. با این حال، نشانهها کاملاً روشن هستند: آینده دسکتاپهای دولتی چین، لینوکس خواهد بود.