بایت‌دنس، ظاهراً در حال توسعه پردازنده‌های اختصاصی هوش مصنوعی خود است؛ تلاشی برای کاهش وابستگی چین به تراشه‌سازان آمریکایی

طبق گزارش‌ها، بایت‌دنس، شرکت مالک تیک‌تاک، توسعه پردازنده‌های (CPU) اختصاصی هوش مصنوعی خود را آغاز کرده است؛ اقدامی که با هدف کاهش وابستگی این شرکت و به‌طور کلی وابستگی چین به تولیدکنندگان تراشه آمریکایی صورت گرفته است. این پروژه بر تراشه‌هایی متمرکز است که برای «اجرای» مدل‌های هوش مصنوعی بهینه شده‌اند و نه آموزش آن‌ها.

براساس گزارش رویترز، پردازنده جدید بایت‌دنس از معماری «واحدهای پردازش زبان» (Language Processing Units یا LPU) شرکت Groq الهام گرفته است. این نوع تراشه‌ها برای وظایف استنتاج (Inference) طراحی شده‌اند؛ یعنی اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به‌جای آموزش آن‌ها. این رویکرد در شرایطی دنبال می‌شود که هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI) و بارهای کاری مبتنی بر استنتاج، به‌سرعت در حال تبدیل شدن به استاندارد جدید این صنعت هستند.

به گفته منابع رویترز، این پروژه هنوز در مرحله طراحی مفهومی قرار دارد و بایت‌دنس هم‌زمان در حال بررسی استفاده از معماری‌های Arm و RISC-V برای توسعه این پردازنده‌ها است.

در همین حال، وب‌سایت The Information گزارش داده است که بایت‌دنس برای توسعه فناوری حافظه موردنیاز این پروژه با استارتاپ چینی InnoStar Semiconductor همکاری می‌کند. این همکاری می‌تواند نیاز این شرکت به خرید تراشه‌های حافظه پرسرعت و گران‌قیمت HBM از شرکت‌هایی مانند سامسونگ را کاهش دهد. بایت‌دنس و علی‌بابا، غول رایانش ابری و تجارت الکترونیکی چین، پیش ر روی استارتاپ InnoStar Semiconductor سرمایه گذاری کرده بودند.

با این حال، به نظر می‌رسد بایت‌دنس هنوز یک تیم داخلی طراحی تراشه در اختیار ندارد و طبق گزارش‌ها برای توسعه این پروژه به «چندین شریک خارجی» متکی خواهد بود؛ شرکایی که احتمالاً مسئولیت تولید سیلیکون نهایی را نیز بر عهده خواهند داشت.

این پروژه در شرایطی دنبال می‌شود که رقابت‌های ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا بر بازار نیمه‌هادی‌ها سایه انداخته است. پس از آنکه دولت ترامپ بخشی از محدودیت‌های صادرات فناوری را تعدیل کرد، دولت چین خرید تراشه‌های Nvidia H200 Blackwell را ممنوع اعلام کرد و تنش‌های فناوری میان دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شد.

البته این نخستین تلاش بایت‌دنس برای توسعه سخت‌افزار اختصاصی نیست. این شرکت از سال ۲۰۲۴ توسعه شتاب‌دهنده هوش مصنوعی SeedChip را با همکاری TSMC آغاز کرده بود؛ تراشه‌ای که انتظار می‌رود امسال وارد مرحله تولید انبوه شود. در کوتاه‌مدت انتظار می‌رود بایت‌دنس همچنان از معماری‌های ترکیبی در سرورهای خود استفاده کند، زیرا وابستگی به پردازنده‌های انویدیا هنوز اجتناب‌ناپذیر است. با این حال، اگر توسعه تراشه‌های اختصاصی این شرکت طبق برنامه پیش برود، احتمال دارد در آینده وابستگی آن به محصولات انویدیا به‌تدریج کاهش یابد.

از سوی دیگر، گزارش‌ها نشان می‌دهد اینتل و AMD نیز به‌دلیل سهم بالای خود از بازار پردازنده‌ها، قیمت محصولاتشان را به‌صورت فصلی افزایش می‌دهند. در همین حال، تراشه‌های جدید Vera انویدیا نیز نوید عملکرد قابل‌توجهی را می‌دهند، اما آن‌ها نیز محصول یک شرکت آمریکایی هستند.

اگرچه بایت‌دنس بیش از هر چیز با اپلیکیشن ویدئوی کوتاه TikTok شناخته می‌شود، اما این شرکت همچنین توسعه‌دهنده چت‌بات هوش مصنوعی Doubao در چین است و مجموعه‌ای از مدل‌های هوش مصنوعی اختصاصی را نیز در اختیار دارد.