BT Group امروزه بیشتر بهخاطر خدمات پهنباند، ارتباطات موبایلی و زیرساختهایی شناخته میشود که بخش بزرگی از شبکه ارتباطی بریتانیا را پشتیبانی میکنند. بااینحال، تاریخچه این شرکت به سالهایی بازمیگردد که تلفن هنوز به یکی از وسایل معمول در خانهها تبدیل نشده بود.
ریشههای BT به شرکت تلگراف الکتریکی (Electric Telegraph Company) میرسد؛ شرکتی که ویلیام فوترگیل کوک و بازرگان بریتانیایی جان لوئیس ریکاردو در سال ۱۸۴۶ برای تجاریسازی فناوری تلگراف الکتریکی توسعهیافته توسط کوک و چارلز ویتستون تأسیس کردند.
شرکت تلگراف الکتریکی در سال ۱۸۵۵ با شرکت International Telegraph Company ادغام شد و شرکتی با نام Electric and International Telegraph Company شکل گرفت. این مجموعه نیز در سال ۱۸۷۰ تحت کنترل اداره پست عمومی بریتانیا (General Post Office) درآمد.
بنابراین، ادعای BT درباره داشتن ریشهای به قدمت سال ۱۸۴۶، از طریق زنجیرهای از شرکتها و سازمانهای پیشین آن مطرح میشود؛ نه اینکه یک شرکت واحد از آن سال تاکنون بدون تغییر و بهصورت یکپارچه فعالیت کرده باشد.
BT البته تنها شرکت مخابراتی با چنین پیشینهای نیست. Telia Company در سوئد ریشههای خود را به یک نهاد دولتی تلگرافی تأسیسشده در سال ۱۸۵۳ میرساند. Telecom Egypt نیز نخستین خط تلگراف خود را در سال ۱۸۵۴ راهاندازی کرد و Telenor در نروژ آغاز فعالیت خود را به اداره تلگراف نروژ در سال ۱۸۵۵ مرتبط میداند.
فرانسه حتی سابقهای قدیمیتر دارد و شبکه تلگراف نوری دولتی این کشور به سال ۱۷۹۴ بازمیگردد. بااینحال، مقایسه این شرکتها چندان ساده نیست. همانند BT، تاریخچه آنها از مسیر سازمانهای دولتی، بازسازیهای ساختاری و شرکتهای تجاری بعدی عبور کرده است؛ بنابراین تعیین یک شرکت واحد بهعنوان «قدیمیترین شرکت مخابراتی جهان» بسیار پیچیدهتر از مقایسه تاریخ تأسیس شرکتهاست.
ریشههای ۱۸۴۶ میلادی BT مسیر مستقیمی نداشتهاند
کسبوکار مخابراتی اولیه بریتانیا ساختاری داشت که برای یک فناوری نوظهور در بریتانیای عصر ویکتوریا چندان عجیب نبود. شرکتهای خصوصی شبکههای رقیب ایجاد میکردند، با شرکتهای راهآهن قرارداد میبستند و برای جذب مشتری رقابت میکردند؛ درحالیکه قانونگذاران هنوز در تلاش بودند مشخص کنند با این حجم از سیمهایی که ناگهان در سراسر کشور کشیده شده بودند، دقیقاً چه باید کرد.
در اواخر دهه ۱۸۶۰، پارلمان بریتانیا درباره این موضوع بحث میکرد که آیا دولت باید شرکتهای تلگرافی را خریداری کند و شبکه را تحت کنترل اداره پست قرار دهد یا خیر. البته همه با این ایده موافق نبودند.
در جریان یکی از مباحث پارلمانی در سال ۱۸۶۸، جورج گاشن، نماینده پارلمان، این تصور را «کاملاً پوچ» دانست که اداره پست بتواند در میان مشتریان روستایی اشتیاقی برای دسترسی به تلگراف ایجاد کند؛ درحالیکه این افراد میتوانستند نامههایی با هزینه بسیار ارزانتر ارسال کنند.
بااینحال، پارلمان در نهایت این طرح را اجرا کرد. شبکههای تلگراف خصوصی خریداری و تحت کنترل دولت یکپارچه شدند و شرکت Electric and International Telegraph Company نیز در سال ۱۸۷۰ به شبکه اداره پست پیوست.
زیرساخت تلفن نیز سرانجام مسیر مشابهی را طی کرد. National Telephone Company در سال ۱۹۱۲ در سیستم اداره پست ادغام شد. سپس Post Office Telecommunications در سال ۱۹۸۰ به British Telecom تبدیل شد.
یک سال بعد، در سال ۱۹۸۱، شرکت British Telecommunications رسماً مسئولیت فعالیتهای مخابراتی و پردازش داده اداره پست را برعهده گرفت. روند خصوصیسازی نیز از سال ۱۹۸۴ آغاز شد؛ زمانی که دولت بخش عمده سهام شرکت تازهتشکیلشده BT plc را به فروش رساند.
بنابراین، مسیر رسیدن از سال ۱۸۴۶ به BT امروزی چندان هم مستقیم نبوده است.
BT امروز چه وضعیتی دارد؟
دستگاههای تلگراف مدتهاست از صحنه خارج شدهاند، اما انتقال اطلاعات در سراسر بریتانیا همچنان هسته اصلی فعالیت BT است.
BT امروزی چندین برند شناختهشده مصرفکننده، از جمله BT، EE و Plusnet را در اختیار دارد و در کنار آنها، بخش خدمات تجاری این گروه نیز فعالیت میکند. BT همچنین مالک Openreach است؛ شرکتی زیرساختی که مسئول نگهداری و توسعه شبکه اصلی ارتباطات ثابت بریتانیاست.
اگر قرار باشد بخشی از BT مدرن را پیدا کنیم که از نظر ماهیت بیشترین شباهت را به کسبوکار تلگرافی اولیه داشته باشد، احتمالاً Openreach بهترین گزینه است.
این شرکت از سیمهای مسی و کابلهای فیبر نوری که خانهها و کسبوکارها را به شبکه متصل میکنند نگهداری میکند و سپس دسترسی به این زیرساخت را در اختیار صدها شرکت ارتباطی دیگر قرار میدهد. این شرکتها خدماتی مانند اینترنت پهنباند و تلفن را مستقیماً به کاربران نهایی ارائه میکنند و Openreach در اغلب موارد خودش مستقیماً به خانوارها خدمات نمیدهد.
Openreach از زمان اصلاحاتی که توسط نهاد تنظیمگر ارتباطات بریتانیا، Ofcom، پیشنهاد شد از نظر قانونی از BT جدا شده و هیئتمدیره، کارکنان، مدیریت و استراتژی مستقل خود را دارد. بااینحال، BT Group همچنان مالک Openreach است؛ زیرا Ofcom خواستار جدایی کامل مالکیت این دو مجموعه نشد.
ارتباطات موبایلی نیز بخش مهم دیگری از ساختار امروزی BT است. این شرکت در سال ۲۰۱۶ خرید EE را تکمیل کرد و به این ترتیب کنترل شبکهای را به دست گرفت که در آن زمان بزرگترین شبکه موبایل بریتانیا بود.
شبکه 5G+ شرکت EE اکنون ۷۷ درصد از جمعیت بریتانیا را پوشش میدهد. BT همچنین در سال ۲۰۲۶ برند BT Mobile را برای مشتریان خدمات پهنباند خود دوباره راهاندازی کرده است.
احتمالاً ویلیام کوک اگر امروز BT را میدید، بخش زیادی از فعالیتهای آن را نمیشناخت؛ اما شاید دیدن کابلها برایش آشنا و تا حدی اطمینانبخش بود. تا ۳۰ ژوئن، شبکه تمامفیبر Openreach به ۲۳.۴ میلیون واحد مسکونی و تجاری رسیده بود که از این تعداد، ۹.۴ میلیون واحد به این شبکه متصل شده بودند.