در رقابت فشرده برای ساخت مراکز عظیم پردازش داده جهت پاسخگویی به تقاضای انفجاری صنعت هوش مصنوعی، سنخوزه خود را بهعنوان کانون اصلی توسعه دیتاسنترها در منطقه خلیج سانفرانسیسکو مطرح کرده است؛ بهگونهای که بیشترین سهم را در «خط لوله» پروژههای پیشنهادی و در حال ساخت شرکت برق PG&E به خود اختصاص داده است.
بر اساس دادههای داخلی PG&E درباره پروژههای دیتاسنتری، این شرکت در سنخوزه درخواست تأمین برق برای ۱۱ پروژه با مجموع ظرفیت ۱۶۳۰ مگاوات دریافت کرده است؛ ظرفیتی که برای تأمین برق حدود ۱.۲ میلیون خانه کافی است و بیش از سه برابر تعداد واحدهای مسکونی این شهر محسوب میشود. پس از سنخوزه، شهر هیوارد با چهار پروژه و ظرفیت ۹۷۵ مگاوات در جایگاه دوم قرار دارد.
دیتاسنترها میزبان هزاران تراشه پردازشی هستند که وظایف هوش مصنوعی (از پاسخگویی به چتباتها تا پژوهشهای علمی پیچیده) را انجام میدهند. همزمان با موج جهانی سرمایهگذاری در حوزه AI، شرکتهای بزرگ فناوری در سیلیکونولی صدها میلیارد دلار سرمایهگذاری کردهاند و سرمایهگذاران خطرپذیر نیز از صدها استارتاپ هوش مصنوعی در منطقه خلیج حمایت میکنند.
با این حال، نگرانیها فراتر از رشد اقتصادی است. مصرف عظیم برق این مراکز میتواند پایداری شبکه انرژی را تهدید کند و مصرف بالای آب برای خنکسازی و تولید برق نیز فشار مضاعفی بر منابع آبی وارد میکند. ژنراتورهای پشتیبان — که اغلب با سوخت دیزل کار میکنند — نگرانیهایی درباره آلودگی هوا و ایمنی جوامع محلی ایجاد کردهاند.
مت ماهان، شهردار سنخوزه، رویکردی حامیانه نسبت به هوش مصنوعی و دیتاسنترهای مورد نیاز آن اتخاذ کرده است. مقامات شهری بر موقعیت جغرافیایی سنخوزه تأکید میکنند؛ شهری که در شعاع ۴۰ کیلومتری دهها شرکت Fortune 500 قرار دارد و این نزدیکی میتواند سرعت پردازش برای شرکتهای سیلیکونولی را افزایش دهد.
الینا یین، مشاور مشارکتهای مدنی سنخوزه که با مرکز حقوق بشر دانشگاه برکلی همکاری میکند، میگوید رویکرد تسهیلگرانه مدیریت شهری عامل کلیدی جذب توسعهدهندگان دیتاسنتر است. به گفته او، دسترسی به زمینهای بزرگ، زیرساختهای آبی و توافق تأمین برق میان شهر و PG&E، جذابیت سنخوزه را دوچندان کرده است.
درآمد آسان برای سنخوزه؟
مقامات شهری دیتاسنترها را فرصتی کمهزینه برای ایجاد درآمدهای پایدار میدانند. در یادداشتی به شورای شهر در ماه مارس آمده است که یک دیتاسنتر ۹۹ مگاواتی پس از بهرهبرداری کامل، سالانه بین ۳.۵ تا ۶.۴ میلیون دلار درآمد مالیاتی جدید ایجاد میکند و به خدمات شهری اضافی چندانی نیاز ندارد.
اما تجربه شهرهای دیگر نشان میدهد که توسعه دیتاسنترها اغلب با جنجال همراه است. سناتورهای آمریکایی الیزابت وارن، کریس ون هالن و ریچارد بلومنتال هشدار دادهاند که شرکتهای برق میلیاردها دلار برای ارتقای شبکه هزینه کردهاند و این هزینهها معمولاً از طریق افزایش قبوض برق خانوارها جبران میشود.
مدافعان حقوق مصرفکننده نیز هشدار میدهند که توسعه بیسابقه زیرساختهای PG&E میتواند منجر به افزایش قابل توجه نرخ برق شود؛ چراکه این شرکت مجاز است با سرمایهگذاری در خطوط انتقال جدید، سالانه حدود ۱۰ درصد سود از این پروژهها کسب کند — سودی که در نهایت از جیب مشترکان پرداخت میشود.
PG&E اعلام کرده است که برای هر ۱۰۰۰ مگاوات ظرفیت دیتاسنتر، بین ۵۰۰ میلیون تا ۱.۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری لازم است. با توجه به اینکه مجموع پروژههای دیتاسنتری منطقه خلیج به ۳۵۰۰ مگاوات میرسد، هزینه سرمایهای میتواند تا ۵.۶ میلیارد دلار افزایش یابد.
در مقابل، PG&E معتقد است رشد دیتاسنترها در بلندمدت میتواند به کاهش نرخ برق خانگی منجر شود. این شرکت پیشبینی کرده بود که درآمد حاصل از تأمین ۱۰ گیگاوات برق برای دیتاسنترها ممکن است کاهش بیش از ۱۰ درصدی نرخ برق را ممکن سازد؛ هرچند خود PG&E هشدار داده که نتایج واقعی ممکن است با این پیشبینی تفاوت اساسی داشته باشد.
پیامدهای شهری و زیستمحیطی
برخی پروژهها با وجود اثرات منفی، در حال پیشروی هستند. برنامهریزان شهری هشدار دادهاند که برخی دیتاسنترهای پیشنهادی در مرکز شهر سنخوزه با اهداف سرزندگی شهری همخوانی ندارند. همچنین گزارشهایی از تأثیر منفی پروژههای مایکروسافت و آمازون بر زیستگاههای طبیعی و زمینهای کشاورزی منتشر شده است.
از سوی دیگر، دیتاسنترها پس از ساخت، فرصتهای شغلی محدودی ایجاد میکنند. نگرانیهای مربوط به آلودگی ناشی از ژنراتورهای دیزلی و ذخیره حجم بالای سوخت نیز در محلههای اطراف افزایش یافته است.
سناتور جاش بکر معتقد است کالیفرنیا در نقطهای حساس قرار دارد: «دیتاسنترها میتوانند یک فرصت بزرگ باشند، یا به یک مشکل بزرگ جدید تبدیل شوند.»